ກືວດິງເຫວ້ (ໂຖປັກທູບ 9 ໜ່ວຍ) ບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນຂອງປະເສີດ ແຫ່ງຊາດ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນອຳນາດ ແລະ ກຳລັງແຮງຂອງລາຊະວົງ ຫງວຽນ, ລາຊະວົງສັກດີນາສຸດທ້າຍຂອງ ຫວຽດນາມ ເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງໄດ້ຮັບການຕີລາຄາເປັນປຶ້ມພູມສາດຊຸດໜຶ່ງ,  ວັດຈະນາ ນຸກົມສັບພະວິຊາຊຸດໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບ
ຫວຽດນາມ  ໃນໄລຍະຕົ້ນ ສະຕະວັດທີ 19 ອີດດ້ວຍ. ພິເສດ, ເທິງກືວດິງເຫວ້ໄດ້ແກະສະຫຼັກ ຮູບພາບແມ່ນຳ້ ແລະ ພູຜາ,

ທະເລໝູ່ເກາະຫຼາຍແຫ່ງ ຂອງປະເທດຊາດຢ່າງຈະແຈ້ງ, ຊັດເຈນ. ສິ່ງດັ່ງກ່າວສະແດງໃຫ້ ເຫັນວ່າ ແຕ່ກ່ອນບັນພະບຸລຸດມີສະຕິຮູ້ສຶກກ່ຽວກັບອະທິປະໄຕຂອງປະເທດຊາດ, ໃນນັ້ນ ມີບັນຫາໝູ່ເກາະທະເລອີກດ້ວຍ.
ໃນສະໄໝສັກດີນາ, ຢູ່ບັນດາປະເທດອາຊີຕາເວັນອອກຄື ຫວຽດນາມ, ໂຖປັກທູບ ໄດ້ຖືແມ່ນຂອງປະເສີດ, ເປັນສັນຍາລັກໃຫ້ແກ່ອຳນາດປົກຄອງຂອງເຈົ້າຊີວິດ. ປະຈຸບັນ, ຢູ່ເມືອງເກົ່າ ເຫວ້ ຍັງຮັກສາໂຖປັກທູບຊຸດໜຶ່ງ 9 ໜ່ວຍມີແຕ່ສະໄໝລາຊະວົງ ຫງວຽນ ແລະ ໄດ້ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຮັບຮອງເປັນຂອງປະເສີດແຫ່ງຊາດເມື່ອປີ 2012.


ເຈົ້າຊີວິດ ມິງມ້າງ ອອກຄຳສັ່ງຫຼໍ່ກືວດິງໃນລະດູໜາວຂອງປີ 1835 ແລະ ສຳເລັດເມື່ອວັນທີ 1 ມີນາ 1837. ກືວດິງມີທັງໝົດ 9 ໜ່ວຍ, ໄດ້ຫຼໍ່ດ້ວຍທອງ, ຕັ້ງຢູ່ຕໍ່ໜ້າເດີ່ນ ເຖ໋ມຽວ (ຫໍບູຊາບັນດາເຈົ້າຊີວິດ ຫງວຽນ) ໃນ ກຳແພງເມືອງເກົ່າ ເຫວ້. ໂຖປັກທູບໜ່ວຍໜຶ່ງໄດ້ເປັນຕົວແທນຂອງເຈົ້າຊີວິດ ຫງວຽນ ອົງໜຶ່ງ ແລະ ໄດ້ຕັ້ງຊື່ຕາມ ຊື່ນາມມະຍົດຂອງເຈົ້າຊີວິດອົງນັ້ນ. ຕົວຢ່າງຄື: ກາວດິງ ເປັນຕົວແທນຂອງເຈົ້າຊີວິດ ຢາລອງ ໄດ້ຕັ້ງຊື່ຕາມຊື່ນາມມະຍົດ ຂອງເພິ່ນແມ່ນມະຫາກະສັດ ກາວ,  ເຍີນດິງ ເປັນຕົວແທນຂອງ ເຈົ້າຊີວິດ ມິງມ້າງ ໄດ້ຕັ້ງຊື່ຕາມຊື່ນາມມະຍົດຂອງເພິ່ນແມ່ນ ມະຫາກະສັດ ເຍີນ...
ກືວດິງ ໄດ້ຕັ້ງເປັນແຖວໜຶ່ງຕາມລວງຂວາງຢູ່ ຫຽນເລີມກາກ, ຕໍ່ໜ້າເຖ໋ມຽວ. ກາວດິງ ໄດ້ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງ ແລະ ເປັນໂຖປັກທູບໜ່ວຍດ່ຽວ ໄດ້ຫຍັບຂຶ້ນໜ້າ 3 ແມັດດ້ວຍຄວາມໝາຍເພື່ອຍ້ອງຍໍ ສັນລະເສີນເຈົ້າຊີວິດຜູ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນລາຊະວົງ ຫງວຽນ.

ເທິງໂຖປັກທູດແຕ່ລະໜ່ວຍ, ຕາມຄຳສັ່ງຂອງເຈົ້າຊີວິດ ມິງມ້າງ, ບັນດາຊ່າງຫຼໍ່ທອງຢູ່ ເຫວ້ ໄດ້ແກະສະຫຼັກຮູບແຕ້ມ 17 ແຜ່ນ ແລະ ຈົດໝາຍສະບັບໜຶ່ງທີ່ພັນລະນາເຖິງບັນດາຫົວຂໍ້ກ່ຽວກັບໂລກຈັກກະວານ, ແມ່ນຳ້ ແລະ ພູຜາ, ສັດ, ອາວຸດ... ເທິງ ກືວດິງ ມີທັງໝົດຮູບແຕ້ມ 162 ແຜ່ນ, ເຕົ້າໂຮມເປັນຮູບແຕ້ມແຜ່ນໜຶ່ງກ່ຽວກັບປະເທດ ຫວຽດນາມ ໃນສະໄໝລາຊະວົງ ຫງວຽນ. ອາດຈະແມ່ນຍ້ອນແນວນັ້ນ, ບັນດານັກຄົ້ນຄວ້າຈຶ່ງໃຫ້ຮູ້ວ່າ ກືວດິງ ເປັນປຶ້ມພູມສາດຊຸດໜຶ່ງ,  ເປັນວັດຈະນານຸກົມສັບພະວິຊາ ດ້ວຍຮູບແກະສະຫຼັກກ່ຽວກັບ ປະເທດ ຫວຽດນາມ  ໃນໄລສະໄໝນັ້ນ.

ຈຸດພິເສດແມ່ນຮູບແກະສະຫຼັກແຕ່ລະຮູບຈະໄດ້ແກະຊື່ເອີ້ນໄປນຳຢ່າງຈະແຈ້ງ. ສະນັ້ນ, ເມື່ອຊົມເບິ່ງບັນດາຮູບແຕ້ມທີ່ໄດ້ແກະສະຫຼັກເທິງ ກືວດິງ, ພວກເຮົາສາມາດສັງເກດເຫັນໄດ້ ນັ້ນແມ່ນແມ່ນຳ້ຫຍັງ, ເກາະຫຍັງ, ໂຕຫຍັງ ຫຼື ຢູ່ໃສ...


ກ່ອນທີ່ຈະຫຼໍ່ ກືວດິງ, ເຈົ້າຊີວິດ ມິງມ້າງ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ: “ເມື່ອຫຼໍ່ໂຖປັກທູບ, ແກະສະຫຼັກພາບແມ່ນຳ້, ພູຜາ ແລະ ສິ່ງຂອງ ຕ່າງໆ ກໍ່ບໍ່ຕ້ອງແກະຄົບທັງໝົດ, ແຕ່ຕ້ອງການແກະຊື່, ນາມມະຍົດ ແລະ ຊື່ທ້ອງຖິ່ນໃຫ້ຈະແຈ້ງ ເພື່ອສັງເກດໄດ້ຢ່າງສະດວກ”.

ອາດສະມາດເຫັນໄດ້ວ່າ ເຈົ້າຊີວິດ ມິງມ້າງ ໄດ້ຖືສຳຄັນຄວາມ ແຈ້ງຊັດກ່ຽວກັບຕົ້ນກຳເນີດ, ຊື່ເອີ້ນຂອງບັນດາຮູບແກະສະຫຼັກເທິງ ກືວດິງ, ເພາະສະນັ້ນ, ມັນສຸດທີ່ມີຄວາມໝາຍສຳລັບນັກຄົ້ນຄວ້າຢູ່ພາຍໜ້າ.

ຕິດຕໍ່ ແລ PHANANGHONGTRAVEL
1. ຕິດຕໍ່ ແລ: (+85)62022545777.
2. Facebook: ກົດທີ່ນີ້
3. ອີເມວ: 
Ideasaobang2007@gmail.com
ຢ້ຽມຢາມ ແຂວງຜົ້ງສາລີ  ຄລິກທີ່ນີ້   ຫຼື  ຄລິກທີ່ນີ້ (Facebook)

ຕາມນັກຄົ້ນຄວ້າ ຟານຖ້ວນອານ, ຮູບພາບອະທິປະໄຕ ຮວ່າງຊາ ແລະ ເຈື່ອງຊາ ຂອງ ຫວຽດນາມ ໄດ້ແກະສະຫຼັກຢ່າງຊັດເຈນເທິງ ກາວດິງ ດ້ວຍ 3 ຮູບພາບແມ່ນທະເລຕາເວັນອອກ, ເຮືອ ແລະ ໂຕປາຝາ. ນອກຈາກນັ້ນ, ເທິງ ເຍີນດິງ ໄດ້ແກະສະຫຼັກຮູບພາບ ທະເລໃຕ້, ປາວານ. ເທິງ ເຈືອງດິງ ໄດ້ແກະສະຫຼັກຮູບພາບທະເລຕາເວັນຕົກ, ເຮືອນາກ, ໂຕເຕົ່າ. ແລະ ເທິງ ງີ້ດິງ, ຢູ້ດິງ, ຖ່ວນດິງ... ໄດ້ແກະສະຫຼັກຮູບພາບປາກນຳ້ ຖ້ວນອານ, ປາກນຳ້ ດ່າໜັງ, ທະເລ ເກີນເຢີ່ ແລະ ອື່ນໆ.

ຜ່ານການສັງເກດຕົວຈິງເທິງ ກືວດິງ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ເຂດທະເລຕາເວັນອອກ, ທະເລໃຕ້ ແລະ ທະເລຕາເວັນຕົກຂອງ ຫວຽດນາມ ໄດ້ແກະສະຫຼັກດ້ວຍຮູບພາບຟອງນຳ້ ແລະ ເກາະ ໃຫຍ່ນ້ອຍຫຼາຍແຫ່ງ, ແຕ່ລະເຂດໄດ້ແກະຊື່ດ້ວຍຕົວໜັງສື ຫັນ (ໜັງສື ຈີນ) ຢ່າງຈະແຈ້ງ.

ຕາມບັນດານັກຄົ້ນຄວ້າ, ຢູ່ສະໄໝລາຊະວົງ ມິງມ້າງ, ເຂດແດນ ລະຫວ່າງບັນດາທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ເຂດທະເລໝູ່ເກາະໄດ້ແບ່ງເຂດ ຢ່າງຈະແຈ້ງ. ຕາມນັ້ນ, ທະເລຕາເວັນອອກແກ່ຍາວແຕ່ພາກເໜືອ
ມາເຖິງ ບິ່ງຖ້ວນ, ລວມທັງ ຮວ່າງຊາ ແລະ ເຈື່ອງຊາ. ທະເລໃຕ້ ແກ່ຍາວແຕ່ ບິ່ງຖ້ວນ ມາເຖິງ ຮ່າຕຽນ, ລວມທັງບັນດາໝູ່ເກາະຄື: ດ້າຍກິມ, ແມງຫາວ, ໂນ້ຍຈືກ, ກົນດາວ, ຟູກວັກ, ໂຖເຈົາ… ຕໍ່ແດນກັບບັນດາປະເທດ ມາເລເຊຍ, ອິນໂດເນເຊຍ… ທະເລຕາເວັນຕົກ ຕໍ່ແດນກັບອ່າວ ຖາຍລານ.

ສະນັ້ນ, ພ້ອມກັບເອກະສານໄດ້ຂຽນດ້ວຍຕົວໜັງສື ຫັນ (ຕົວໜັງສື ຈີນ)-ຕົວໜັງສືໂນມ (ຕົວໜັງສື ຫວຽດນາມ ໃນສະໄໝກ່ອນ), ໃນນັ້ນມີ “ເຈົາບ່ານ” ລາຊະວົງ ຫງວຽນ ເປັນເອກະສານບໍລິຫານທີ່ມີ ລັກສະນະນິຕິກຳສູງຂອງລາຊະວົງຫງວຽນ ຊຶ່ງ ຢູແນັສໂກ ໄດ້ຮັບຮອງວ່າເປັນມໍລະດົກ ເອກະສານທີ່ນອນຢູ່ໃນແຜນງານ ຄວາມຊົງຈຳໂລກພາກພື້ນ ອາຊີ-ປາຊີຟີກ, ບັນດາຮູບພາບທີ່ໄດ້ແກະເທິງ ກືວດິງ ຈະເປັນເອກະສານທີ່ລ້ຳຄ່າກ່ຽວກັບອາທິປະໄຕຂອງ ຫວຽດນາມ ຕໍ່ໝູ່ເກາະ ຮວ່າງຊາ ແລະ ເຈື່ອງຊາ.

0 Comment :

Post a Comment